Μ' αεροπλάνα και ΒΑΠΟΡΙΑ

ΠΑΛΙΟ ΑΛΛΑ ΕΠΙΚΑΙΡΟ

 Μ' αεροπλάνα και βαπόρια και τις "Τσουκνίδες" τις παλιές .

 

 Πέρασαν 11 χρόνια..... με πολλαπλά Μνημόνια,  με διαψεύσεις και στρατηγικές ήττες ( βλέπε ενδοβολή στις συνειδήσεις των Ελλήνων πολιτών της Τ.Ι.Ν.Α. , λόγω "κωλοτούμπας Αλέξη" ).   

Ο νεοφιλελευθερισμός ξαναφαίνεται να κυριαρχεί ως αμετακίνητο δόγμα που ακόμα τον προσκυνάνε. Όμως δεν μπορούμε και δεν πρέπει να ξεχάσουμε όσοι ακόμα παλεύουμε ότι οι άνθρωποι κάποτε ονειρευόταν !!

 

Και ο Νιόνιος άλλαξε αλλά εμείς θυμούμαστε τον Νιόνιο που είπε κάποτε σημαντικά πράγματα...

στις   15.2.2011

Μ' αεροπλάνα και ΒΑΠΟΡΙΑ και ΤΙΣ ΤΣΟΥΚΝΙΔΕΣ τις παλιές...

Η στήλη αυτή που φιλοδοξεί να εξελιχθεί σε σταθερή Σαμιακή επιφυλλίδα, προέκυψε μετά από την άτυπη "επιφυλλιδογραφία" που ασκούσα, μέσα από το ιστολόγιο http://www.tsouknida.blogspot.com/.
Το ιστολόγιο αυτό, για κάποιους πολύ μπερδεμένους λόγους, που δεν έχουνε να κάνουνε με ύβρεις, άσεμνα κλπ., "έκλεισε"! Στη σκέψη μου να βρω ένα άλλο διαδικτυακό χώρο, ο οποίος όμως θα έκανε καιρό να αποκτήσει τους εκατοντάδες φίλους της "Τσουκνίδας", δέχτηκα με χαρά την πρόταση της Μαργαρίτας Ικαρίου (διευθύντριας της παρούσας εφημερίδας) να μεταφέρω την επιφυλλίδα μου εδώ, αγγίζοντας θέματα με πανελλήνιο ή και διεθνή χαρακτήρα, τα οποία όμως θα έχουν μεγάλη σχέση με τα προβλήματα και τις προοπτικές  της Σάμου.
Και να!  Το μέγα και κεντρικό πρόβλημα του νησιού μας αυτό τον καιρό,  δηλαδή αυτό των συγκοινωνιών. Μετά την τροποποίηση των ακτοπλοϊκών συγκοινωνιών και τη δρομολόγηση πλοίου προς και από τη Σάμο κάθε δεύτερη μέρα και την προσωρινή -έστω- τοποθέτηση πολύ παλαιού πλοίου στην γραμμή, το θέμα έχει φουντώσει. Είναι στα στόματα όλων,  γιατί η κατάσταση αυτή μας πάει τουλάχιστον 25 χρόνια πίσω.   Όχι βέβαια ότι ήταν  τα πράγματα πολύ καλύτερα πριν λίγο καιρό όταν έπρεπε να χάσει κανείς μια ολόκληρη μέρα στο ταξίδι, καθώς το πλοίο μας αναχωρούσε (άκουσον - άκουσον) στις 12 το μεσημέρι!
Έκανα πολλές κουβέντες κι εγώ, όμως, μια προσωπική εμπειρία με κινητοποίησε: Πρόσφατα ταξίδεψα με μεγάλη- δηλαδή όχι χαμηλού κόστους- αεροπορική εταιρεία στο εξωτερικό, προς ένα πολυσύχναστο αεροδρόμιο (άρα με υψηλά τέλη για την εταιρεία) με διάρκεια ταξιδιού 3 ωρών και όμως το εισιτήριο αλέ-ρετούρ ήταν φτηνότερο, απ' ότι θα μου κόστιζε αν αποφάσιζα αεροπορικά να ταξιδέψω στην Αθήνα και να επιστρέψω!  Προτίμησα λοιπόν το καράβι, όπου στην επιστροφή με περίμενε το συμβατικό πλοίο, στο οποίο έπρεπε να δώσω σχεδόν 50 ευρώ για να ταξιδέψω ολονυκτίως σε μια απλή καρέκλα, ούτε καν αεροπορικό κάθισμα….
Πολλές οι απόψεις και αντιφατικές: "Δεν έχουμε κόσμο εδώ, δεν θα είμαστε ποτέ ελκυστικός προορισμός." "Όσοι και να ταξιδεύουμε ποτέ δεν θα γίνουμε ελκυστικός προορισμός για τους εφοπλιστές, γιατί δεν διακινούνται εμπορεύματα, αυτά τους δίνουν πολλά κέρδη. Δεν έχουμε ούτε γεωργία, ούτε βιομηχανία για να εξάγουμε πράγματα και ο κόσμος είναι λίγος και φτωχός, για να εισάγουμε αξιόλογα φορτία.." "Δεν έχουμε δύναμη και ενότητα για να επιβάλουμε τις λύσεις μας." "Αφού κάποιοι τα  "φάγανε"  και διαλύσανε τις εταιρείες λαϊκής βάσης, καλά να πάθουμε". " Να ενωθούν  οι ντόπιοι επιχειρηματίες και μαζί με τον Δήμο να αγοράσουν δικό μας Καράβι, γιατί έχει η Τήλος;" "Μπα, δεν μπορούν να αντέξουν οι τοπικές εταιρείες τον ανταγωνισμό, εδώ οι Κρητικές ξεπουλήθηκαν σε κανονικούς εφοπλιστές και άλλους κεφαλαιούχους για να αντέξουν.."  "Όχι καράβι, ένα μικρό αεροπλανάκι να αγοράσουμε". "Να γίνει όλη η γραμμή επιδοτούμενο δρομολόγιο.." . "Το κράτος πρέπει να αναλάβει πλήρως τα ποστάλια"
Πολλές γνώμες, συγκροτούν όμως από την πλευρά της η κάθε μια ένα πλαίσιο, που κάνει το τοπικό μας οικουμενικό ζήτημα:  Το τι υπηρεσίες θα έχει ένας πολίτης εξαρτάται από το επίπεδο ανάπτυξης της κοινωνίας που ζει. Αλλά και η ανάπτυξη δεν μπορεί να έρθει, αν δεν υπάρξουν κάποιοι όροι. Οι αρχές μιας κοινωνίας δικαίου λένε ότι όποιο μέρος δυσκολεύεται να αναπτυχθεί ισότιμα, γιατί αντικειμενικοί λόγοι εμποδίζουν να έχει  επαρκείς όρους ανάπτυξης,  πρέπει να βοηθηθεί από τον περιβάλλον οργανισμό. Αλλιώς τα αλλεπάλληλα ρήγματα θα διαβρώσουν τελικά όλον τον οργανισμό. Η Πρόνοια και η Αλληλεγγύη δεν σώζουν μόνο το μέρος που έχει πρόβλημα, αλλά όλον το Οργανισμό.  Αυτό, στην περίπτωσή μας, πιστοποιεί ότι για να υπάρξει βιώσιμη και εξελίξιμη κοινωνία και οικονομία στο νησί πρέπει ο κάτοικος να μπορεί να πάει στην Αθήνα με το πολύ 25-30 ευρώ, όσο το μέσο μεροκάματο δηλαδή, χωρίς να χάσει επιπλέον μέρες στο ταξίδι του και χωρίς να αρρωστήσει  ταξιδεύοντας!  Αυτό, αποδεικνύεται πως εδώ και μια πενταετία τουλάχιστον, το δόγμα της δήθεν ελεύθερης αγοράς δεν μπορεί να το προσφέρει.
Θα συνεχίσουμε με...αεροπλάνα και τα βαπόρια και τους φίλους τους παλιούς στο επόμενο φύλλο.

Διατελώ μετά τιμής
Τσουκνίδα Αγριόχορτου.

 

 

 

ΤΣΟΥΚΝΙΔΑ: Αλληγορίες...

ΤΣΟΥΚΝΙΔΑ: Αλληγορίες...: Οι ζεστές λαοθάλασσες είχαν τεράστια επιτυχία. Όλος ο κόσμος ήθελε να κάνει τρεις φορές την μέρα ένα χαλαρωτικό μπανάκι, κατά το οποίο έχ...

Πατήστε για συνέχεια 

Ένα παλιό μου " μεταφορικό "χρονογράφημα που έγραψανστην θρυλική Τσουκνίδα το 2009 με το ψευδώνυμο " Καπιταλιστικό Κουμούνι" . Ταιριάζει γάντι και σήμερα..  Έτσι εξηγείται γιατί έγινα μεσήλικας Αναρχικό Κουμούνι "

Εφηβεία

Σήμερα γιορτή 

της Εκκλησίας και του Δήμου.

Στο υγρό αμφιθέατρο

κάθε χρόνο από τα ίδια:

Απαγγέλουν τον Καβάφη..

Όλοι μας Αλεξανδρινοί Βασιλείς

και θα χαθούμε μέχρι τις Θερμοπύλες..

Κι εσύ Σμαρώ μου,

η εξαίσια πλάτη σου 

και το μωβ τιραντάκι..

Άλλος ένας σταυρός στο τεφτέρι:

του Αγίου Τάδε και του

Δείνα Ήρωος.

Ω της Ανίας μέγα Στρατηλάτη!

Η Εξηκονταρχία Πρεβέζης 

εβγήκε στ' αρχιπέλαγος.

Να κι ο φαλός στον πίνακα! 

παντιέρα στ' άλφα δύο

είν' μια σεμνή απάντηση

στην ερημιά της Πόλης..

Τα τείχη της που χτίζανε μουγκά 

κρύβουν τον απέραντο κάμπο.

Μες τα λαμπρά λουλούδια 

τα κορμιά κυλιούνται 

έχοντας τα μαλλιά ανάκατα.  

Βιγλάτορες, Προφέσορες, Συγκλητικοί,

Κόκκινος σαν βρακωμένο Σύνεφο, 

με ένα τεράστιο ταμπούρλο, 

είμαι στον Κρανίου Τόπο σας

και τον αναστατώνω!

Προς το παρόν προχωράω 

και το μόνο που ακούω 

είναι ο γδούπος των παπουτσιών μου!

Η ντουντούκα μου έχει ραγίσει

κι η κόλλα έρχεται από μακριά.

Μικροαστοί, ευδοκιμήσαντες και 

τροφαντές θεραπαινίδες 

κάθεστε στην οξώπορτα.. 

Δεν καθαρίζετε εδώδιμα 

Άβουλοι είστε και Μοιραίοι

αλλά φωνασκείτε 

κι ο Κεραυνός δεν έρχεται στο χέρι μου. 

Σ.Σ. Ανοίγοντας ένα παλιό βιβλίο για να βρω κάτι που  χρειαζόμουν το βρήκα μέσα, είχε μείνει μέσα μάλλον 34 χρόνια. Τον τίτλο τον έβαλα τώρα κι άλλαξα δυο τρεις λέξεις..  

Μια παρεξηγημένη Γιορτή

 Σχεδόν μια Δεκαετία πριν σε μια αριστερή εφημερίδα της Σάμου την "Χαραυγή"  είχα γράψει αυτό το άρθρο με αφορμή την γιορτή των Τριών Ιεραρχών και το βιβλίο ενός φίλου.

«Μη τεντώνεις τα χέρια σου στον ουρανό αλλά στα χέρια των φτωχών. Αν εκτείνεις τα χέρια σου στα χέρια των φτωχών έπιασες την κορυφή του ουρανού»

ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ Ο ΘΕΟΛΟΓΟΣ 

 

Τρίτη, 25 Iανουαρίου 2011

 

Σκέψεις με αφορμή «Το επαναστατικό μήνυμα των Τριών Ιεραρχών και η εποχή μας», βιβλίο που έγραψε ο   Ανδρέας Αργυρόπουλος

 Του Αλέξανδρου Σταθακιού

 

Πριν λίγες μέρες η Εκκλησία και η Εκπαίδευση γιόρτασαν για μία ακόμα φορά την γιορτή των «Τριών Ιεραρχών» (Βασίλειος Καισαρείας, Γρηγόριος ο Ναζιανζηνός, Ιωάννης ο Χρυσόστομος).

Είναι μια γιορτή που σημαίνει διαφορετικά πράγματα για ορισμένες ομάδες ανθρώπων: Για τους μαθητές σημαίνει χάσιμο μαθημάτων. Για πολλούς καθηγητές θρησκευτικών, αν δεν είναι μπελάς, είναι η μια και μοναδική μέρα που είναι δική τους στο σημερινό σχολείο…Και αν δεν έχουν χρόνο για μελέτη συνήθως οδηγούνται στην αντιγραφή «πανηγυρικών» από το παρελθόν.

Οι περισσότεροι βέβαια απ’ αυτούς γράφτηκαν σε μετεμφυλιακές εποχές, όταν η εκκλησία και πολύ περισσότερο η «χριστιανική» ιδεολογία  των παρεκκλησιαστικών οργανώσεων χρησιμοποιήθηκαν  ως  αντίβαρο στην αυξημένη πίεση του λαού και ιδιαίτερα της νέας γενιάς (βλέπε 114) για βαθιές πολιτικές και κοινωνικές αλλαγές . Είναι μια σχολική γιορτή επίσης, που «ακουμπά» παραπάνω επίπεδα από τους δυο ταλαίπωρους της Δημόσιας Εκπαίδευσης:  Για πολλούς υπέρμαχους  του χωρισμού Εκκλησίας και Κράτους σημαίνει ευκαιρία πολεμικής «απέναντι σε ένα σχολείο που είναι κολλημένο στο παρελθόν», ενώ για τους απέναντι σε αυτή την άχαρη διελκυστίνδα είναι σημείο υπεροχής του γηγενούς πολιτισμού που για αυτούς «έχει μπει στο στόχαστρο σκοτεινών κέντρων του εξωτερικού».Οι καταστάσεις αυτές είναι σίγουρο ότι θα  απογοήτευαν  τους ίδιους τους τρεις Πατέρες της Εκκλησίας. (Ας το σημειώσουμε: και μόνο η μετατόπιση από τον γεμάτο συναισθηματική αξία και σχεσιακή δυναμική τίτλο του «Πατέρα» στον εξωτερικό τίτλο του «Ιεράρχη», ενδεχομένως κατά το «Στρατάρχης», έχει το νόημά της….).Έτσι, στον Βασίλειο θα έδιναν ευκαιρία για λεπτή ειρωνεία και στοχαστική παρατήρηση των κοινωνικών ηθών. Στον ευαίσθητο ποιητή Γρηγόριο τον Θεολόγο, θα έδιναν την ευκαιρία να θεολογήσει «αποφατικώς»:  Να επισημάνει δηλαδή το πόσο απέχει η περιγραφή της σχέσης από την ίδια τη σχέση..  ( Και πολύ περισσότερο όταν αφορά τη σχέση ανάμεσα στον άνθρωπο και τον Θεό.) Στο δε Χρυσόστομο, θα έδιναν την ευκαιρία για «πύρινους» λόγους ενάντια στην υποκρισία πολιτικών και εκκλησιαστικών ηγεσιών.  

 Είναι αλήθεια,  ότι η εορτή η ίδια επιβλήθηκε από τα πάνω στο εκκλησιαστικό σώμα ως αποτέλεσμα πολιτικών επιλογών στο ύστερο Βυζάντιο (βλέπε: Τσαούσης Δ., «Πολιτικές διαστάσεις της εορτής των Τριών Ιεραρχών», περ. ΕΠΟΠΤΕΙΑ 67/1982). Την ίδια επιλογή έκαναν και νεοέλληνες  πολιτικοί ηγέτες κατά την ανάδυση του νεοπαγούς Ελληνικού Βασιλείου, αν και αυτοί  βρήκαν καθιερωμένη τη γιορτή εντός του εκκλησιαστικού σώματος. Την είδαν πάλι σαν μια ευκαιρία, ξεκινώντας από τη νέα γενιά,  για να προβάλλουν τον  λεγόμενο «Ελληνοχριστιανισμό» και έτσι καθιερώθηκε σαν σχολική εορτή.

Βέβαια, οι πολιτιστικές τάσεις ακόμα και αυτές που επιβάλλονται από τα πάνω, «δεν πέφτουν από τον ουρανό».  Το Ελληνοχριστιανικό ιδεολόγημα βρήκε ιστορικές και κοινωνικές και  βάσεις να «πατήσει» και  εξυπηρέτησε πολλές ανάγκες της  νέας χώρας και της κοινωνίας που ζούσε μέσα σε αυτή μέχρι και τις αρχές του προηγούμενου αιώνα. Ωστόσο, όταν  περίπου  με την μικρασιατική καταστροφή, άρχισε να  μεταβάλλεται  το κοινωνικο-πολιτικό πλαίσιο,  το ιδεολόγημα αυτό συνέχισε ως  εργαλείο συντηρητικής ιδεολογικής προπαγάνδας από τη Μεταξική ΕΟΝ μέχρι και την γελοιοποίηση του στον καιρό της Δικτατορίας των συνταγματαρχών.

Η επιστημονική έρευνα έχει δείξει ότι η περίφημη «Ελληνοχριστιανική σύνθεση»,  με τον τρόπο που την ευαγγελίζονται πολλοί πανηγυρικοί που έχουμε ακούσει τουλάχιστον ως μαθητές, υπήρξε μόνο ως ιδεολογία του προ προηγούμενου αιώνα.

Όχι ότι δεν υπήρξε τίποτα. Αυτό που υπήρξε ήταν μια ανοιχτή  ακόμα και σήμερα διαλεκτική συνάντηση του ρωμαλέου Ελληνορωμαϊκού Πολιτισμού με την Χριστιανική Οικουμενικότητα. 

Δηλαδή αφ’ ενός ήταν ένας ανοιχτών οριζόντων Ελληνορωμαϊκός Πολιτισμός που μπόρεσε,  να βρει σημεία διαλόγου και να συμπορευτεί εν τέλει με το αρχικά πολύ μακρινό του έως και εχθρικό Ιουδαιοχριστιανικό πνεύμα και ας το κρατήσουμε αυτό γιατί έτσι και σήμερα μπορεί να συμπορευτεί με άλλες Παραδόσεις  με τις οποίες θέλοντας και μη αναγκαστικά «συζεί».

Αφ’ ετέρου επίσης ήταν μια φιλάνθρωπη και ουσιαστική Εκκλησιαστική νοοτροπία και συμπεριφορά, που, παρ’ όλες τις εξαιρέσεις, μπόρεσε τελικά  να παρουσιάσει το γεγονός της Παρουσίας  του Χριστού εντός των ανθρώπων με άλλο πολιτιστικό κέλυφος.

Αυτός ο διάλογος βέβαια δεν σταμάτησε , συνεχίζει ακόμα και σήμερα, είναι η Ορθοδοξία. Αλίμονο, αν σταματήσει, αν παγιωθεί σε  μια στάση του στο παρελθόν, θα είναι για τα μουσεία και τότε οι «πανηγυρικοί της ημέρας» δεν θα έχουν να πουν σε κανένα τίποτα.

Θα μου πείτε ποιο το νόημα όλων αυτών σε μια βιβλιοκριτική για «το επαναστατικό μήνυμα των Τριών Ιεραρχών»;

Όλοι σχεδόν οι πανηγυρικοί που έχω ακούσει ως μαθητής εστιάζουν μονόπλευρα στο  ότι η παρουσία αυτών των τριών προσωπικοτήτων διευκόλυνε τον διάλογο ανάμεσα στον Έλληνα Λόγο και το Χριστιανικό Ευαγγέλιο. Μα αυτό δεν το έκαναν γιατί ήθελαν να δημιουργήσουν ένα νέο έθνος ή κάποια κρατική ιδεολογία (όπως ήταν ο «Ελληνοχριστιανισμός), αλλά γιατί ήθελαν να βοηθήσουν τους συγχρόνους τους να ζήσουν  δημιουργικά στην εποχή τους. Επιπλέον, αυτή η ανιαρή μονομανία  τους αδικεί ως προσωπικότητες.

Πόσοι, ας πούμε, αναφέρονται σε έναν λόγο που εκφωνείται ενώπιον μαθητών και δασκάλων στο πως ο Βασίλειος προσεγγίζει την δημιουργία  Κόσμου και  Ανθρώπου στην «Ομιλίαν» του «εις την Εξαήμερον»  και αλλού; Πόσοι λένε ότι αν είχαν κατανοηθεί  ουσιαστικά οι απόψεις  του, δεν θα είχε γραφτεί  από  Χριστιανικής πλευράς  ούτε ένα «ιώτα» εναντίον του Δαρβίνου και της θεωρίας «της Εξέλιξης των Ειδών», αφού όλο το Σύμπαν για τον Βασίλειο προέρχεται από έναν «σπόρο». Τα άστρα, τα φυτά, τα ζώα, οι άνθρωποι, είμαστε βλαστοί που φύτρωσαν από τον ίδιο Αρχικό Σπόρο. Ο άνθρωπος δηλαδή προήλθε ως δυνατότητα της ίδιας της φύσης, την οποία, όσοι πιστεύουν, μπορούν να δεχτούν ότι την προίκισε ο Θεός με αυτή την δυνατότητα.

Οι τρεις κληρικοί βέβαια ζούσαν έντονα την εποχή τους, άρα  και τους περιορισμούς της. Επίσης δεν έγραφαν συνήθως επιστημονικά συγγράμματα, αλλά ομιλίες, οι οποίες τις περισσότερες φορές είχαν ως αφορμή ένα γεγονός, το οποίο έπρεπε να αντιμετωπίσουν άμεσα και πρακτικά ως υπεύθυνοι μιας κοινότητας, της Εκκλησιαστικής. Έτσι ουδόλως δεν χάνουν ως προσωπικότητες, αν παραδεχτούμε ότι σε κάποιες διατυπωμένες απόψεις τους, κοινωνικές, παιδαγωγικές, ψυχολογικές κάνουν λάθος, ή και δεν φαίνονται να μας βοηθούν σήμερα. Για παράδειγμα, ορισμένες προτάσεις του Ιωάννη του Χρυσόστομου για την ερωτική σχέση ανδρών και γυναικών, ενδέχεται να δημιουργήσουν μεγαλύτερο πρόβλημα στους σημερινούς νέους, από αυτό που θα προσπαθούσαμε να επιλύσουμε με την χρήση τους. Άσε, που ο Ιωάννης σε άλλους λόγους μιλώντας με άλλη αφορμή και άλλο στόχο, μπορεί να μην τα έλεγε έτσι ακριβώς. Και αυτή μας η συμπεριφορά δεν θα είναι μακριά από όσα και οι ίδιοι ουσιαστικά πίστευαν.  Ο Βασίλειος, για παράδειγμα, τελειώνοντας τους Κανόνες του γράφει περίπου ότι όλους αυτούς τους έθεσε για την «σωτηρία των ανθρώπων», δηλαδή, αποκωδικοποιώντας την εκκλησιαστική γλώσσα, για την ειρήνευση των ανθρώπων με τον εαυτό τους, τους άλλους και τον Θεό. Και προτρέπει τους εκκλησιαστικούς λειτουργούς, αν διαπιστώσουν ότι ακόμα και οι δικοί του κανόνες σε κάποια περίπτωση δεν μπορούν να λειτουργήσουν σε αυτή την κατεύθυνση, τότε να μην τους εφαρμόσουν!

Μετά από όλες αυτές τις εξηγήσεις, νομίζω ότι μπορεί να αναδειχθεί η σημασία του βιβλίου που θέλω να σας παρουσιάσω: «Το επαναστατικό μήνυμα των Τριών Ιεραρχών και η εποχή μας», του Ανδρέα Αργυρόπουλου Σχολικού Συμβούλου θεολόγων Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου.  

Ο κ. Αργυρόπουλος, εν προκειμένω, μας εισάγει στον Κοινωνικό Ριζοσπαστισμό και των τριών που είναι μάλλον  το κύριο συνδετικό στοιχείο τους, εκτός βέβαια από την ιδιότητά τους ως εκκλησιαστικών ηγετών.

 Το βιβλίο ξεκινά με ένα κεφάλαιο όπου γίνεται αναφορά στην προσωπικότητα και των 3 και επισημαίνεται  ότι πρόκειται για ολοκληρωμένες προσωπικότητες που δεν διακρίθηκαν μόνο στον εκκλησιαστικό τομέα, αλλά σε πολλούς. Γίνεται ιδιαίτερη επίσης αναφορά στις μεταφράσεις των έργων τους και στην σημασία που δόθηκε σε αυτά ανά τους αιώνες σε όλο τον κόσμο. 

Για τον αγώνα και των τριών για Κοινωνική Δικαιοσύνη έχουν μιλήσει και γράψει πολλοί, αλλά λίγες φορές σε ένα μεστό και εκλαϊκευτικό κείμενο, παρουσιάζεται αυτός τόσο καθαρά σε σχέση με προβλήματα που υπάρχουν και σήμερα και τα ζούμε δίπλα μας.

Αναφερόμενος στον Χρυσόστομο σημειώνει: «Η επιμονή του μάλιστα να κτίσει το λεπροκομείο, όχι σε κάποια υποβαθμισμένη περιοχή της Κωνσταντινούπολης, αλλά στην πλουσιότερη συνοικία έξω απ’ την πόλη, εκεί που ζούσαν μεγάλοι γαιοκτήμονες και οι οποίοι έβλεπαν την οικονομική αξία των πολυτελών οικημάτων να μειώνεται λόγω της γειτνίασης με το κτήριο αυτό, αποτέλεσε και την αφορμή για την οριστική δίωξή του, που θα τον οδηγούσε στην εξορία και στο βασανιστικό θάνατο». Αυτή σημείωση έχει μεγάλη σημασία για τους μαθητές του -κατοίκους των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου- και τους γονείς τους. Είναι νησιά που δέχονται τους κοινωνικούς λεπρούς, τους λεγόμενους «λαθρομετανάστες», την ζωή των οποίων και σήμερα οι περισσότεροι συνεχίζουμε να μετράμε με βάση το αν κάνει ζημιά στο τουριστικό μας προϊόν. Και συνεχίζει «Οργανώνει συσσίτια για όλο το λαό προσφέροντας βοήθεια χωρίς καμιά διάκριση σε χριστιανούς, ειδωλολάτρες, Ιουδαίους και αιρετικούς σώζοντας χιλιάδες από βέβαιο θάνατο».  Αλήθεια εμείς δεν είμαστε που αντιδράμε στην επέκταση των Κέντρων Φιλοξενίας Προσφύγων, εμείς δεν είμαστε, ακόμα και κληρικοί,  που αισθανόμαστε άσχημα από την παρουσία των μελαψών στο κέντρο των πόλεων;

Η διοικούσα Εκκλησία, συχνά πιστεύει ότι έχει λόγο  για θέματα παιδείας, οικογενειακού δικαίου κ.λ.π. και παρεμβαίνει, αλλά για την υπεράσπιση εργασιακών δικαιωμάτων σπάνια έχει παρέμβει δημόσια.  Ο Βασίλειος ωστόσο, όπως επισημαίνει ο κ. Αργυρόπουλος, «με δυναμικό τρόπο ζητάει από τους άρχοντες την απαλλαγή των φτωχών από τη φορολογία, ενώ δεν παραλείπει να παρέμβει για τα συμφέροντα των εργαζομένων στα ορυχεία του Ταύρου.»Στην συνέχεια καταδεικνύει ότι η δράση του Βασιλείου και του Χρυσόστομου, δεν ήταν περιφερειακό γεγονός, δεν ήταν «φιλανθρωπία», του στυλ που έχουμε γνωρίσει από σημερινούς κεφαλαιούχους, αλλά οργανωμένη κοινωνική παρέμβαση: «Η επιστημονική έρευνα έχει καταδείξει ότι ο Βασίλειος και ο Χρυσόστομος είναι ουσιαστικά οι εμπνευστές ενός δημόσιου συστήματος υγείας που με την πάροδο του χρόνου απλώνεται σε ολόκληρη την Βυζαντινή Αυτοκρατορία». Και δεν θα μπορούσε να κάτι άλλο από κοινωνική παρέμβαση, γιατί όλη η πρακτική τους έχει θεωρητικό υπόβαθρο. Το καταδεικνύει ο συγγραφέας: «Οι κοινωνικές ανισότητες δεν είναι θέλημα Θεού», λέει ο Γρηγόριος «ο Θεός δημιούργησε τον άνθρωπο ελεύθερο (…). Με την πτώση θρυμματίστηκε η αρχική ενότητα και ισοτιμία μεταξύ των ανθρώπων, οι θρασύτεροι με τη βοήθεια του πολιτικού νόμου, τον οποίο κατέστησαν όργανο καταδυναστεύσεως, επιβλήθηκαν στους ασθενέστερους και έτσι οι άνθρωποι χωρίστηκαν σε πλούσιους και φτωχούς, ελεύθερους και δούλους και σε πολλές άλλες κατηγορίες. Εμείς όμως, σαν Χριστιανοί οφείλουμε να αποβλέπουμε και να τείνουμε στην αρχική ενότητα και όχι στην κατοπινή διαίρεση, στο νόμο του Θεού και όχι στο νόμο του ισχυρού».

 Το επόμενο κεφάλαιο αναφέρεται και στην εκπαιδευτική οπτική και των τριών, η οποία σύμφωνα με τον συγγραφέα στοχεύει στην απελευθέρωση του ανθρώπου από όλα τα δεσμά και στην ανάπτυξη του κριτικού πνεύματος, ακόμα και αν αυτό αμφισβητήσει την ίδια την Εκκλησία. Αντίθετα βέβαια με ότι πιστεύουν πολλοί: Ότι η λεγόμενη «χριστιανική παιδεία» στοχεύει στην δημιουργία ακολούθων της Εκκλησίας, που την ακολουθούν γιατί δεν μπορούν να την αμφισβητήσουν.

Η θέση αυτή δεν είναι αυθαίρετη, είναι θέση και άλλων «Πατέρων» της εποχής: Η θρησκευτική πίστη, λένε, έχει τρεις μορφές: Αυτή «του δούλου» που πιστεύει επειδή φοβάται, «του μισθωτού», που πιστεύει επειδή περιμένει προσωπικά ανταλλάγματα και «του ελεύθερου» που πιστεύει επειδή αγαπά, όχι μόνο τον Θεό, αλλά και την Οικουμένη ολόκληρη και η πίστη του δίνει νόημα στη σχέση που κάνει μαζί της. Η ένταξη του ανθρώπου στην εκκλησιαστική κοινότητα και η παιδεία εντός της, κύριο στόχο έχει να βοηθήσει το μέλος της να περάσει από τις 2 πρώτες μορφές στην τελευταία.

Το βιβλίο κλείνει με  την θέμα «Οι  Τρεις Ιεράρχες για τον πόλεμο και την ειρήνη» «Οι Τρεις Ιεράρχες δεν κάνουν «ειρηνολογία», δεν ζητούν από τους πιστούς απλά να επιδιώξουν μια ειρήνευση εξωτερική, τυπική, ο στόχος τους δεν είναι η «ειρηνική συνύπαρξη» χωρίς περιεχόμενο O κ. Αργυρόπουλος καταδεικνύει ότι σύμφωνα και με τους τρεις πατέρες αιτία των πολέμων και όλων των συγκρούσεων είναι η επιδίωξη συσσώρευσης πλούτου και δύναμης από άτομα ή έθνη σε βάρος των άλλων ανθρώπων. Σημειώνει δε το ρητορικό ερώτημα του Βασιλείου: «Μέχρι πότε θα υπάρχει πλούτος, που είναι η αφορμή του πολέμου;». Γι’ αυτό και η επιδίωξη της Ειρήνης δεν είναι δυνατό να γίνει σε βάρος της Δικαιοσύνης και την Ελευθερίας. «Ο Χριστιανός οφείλει να συγκρούεται με τους τυράννους» επισημαίνει ο Γρηγόριος. Και ο Χρυσόστομος προσθέτει «Προσέξτε λοιπόν ότι όλοι οι άνθρωποι δεν μαλώνουν για τα κοινά πράγματα, αλλά αντίθετα ζουν ειρηνικά. Όταν όμως κάποιος επιχειρήσει ν’ αρπάξει κάτι και να το κάνει δικό του, αρχίζει ο τσακωμός, σαν και η ίδια η φύση ν’ αγανακτεί..».

Οι αγώνας βέβαια για την Ειρήνη του Κόσμου, προϋποθέτει την εσωτερική ειρήνη του ειρηνοποιού, σημειώνει ο συγγραφέας, συμπυκνώνοντας την σκέψη των τριών πατέρων.

Συνεπώς, μετά από όλα αυτά,  θεωρώ ότι αν μπορούσε να δοθεί ένας υπότιτλος σε αυτό το βιβλίο θα ήταν το ρητό του Γρηγόριου του Ναζιανζηνού που περιέχεται μέσα σε αυτό: «Μη τεντώνεις τα χέρια σου στον ουρανό αλλά στα χέρια των φτωχών. Αν εκτείνεις τα χέρια σου στα χέρια των φτωχών έπιασες την κορυφή του ουρανού».

Και μετά από όλα αυτά τι γίνεται με τη γιορτή; Να καταργηθεί; Μα στην πραγματικότητα έχει ήδη καταργηθεί ως εορτή που να επιβάλλει από τα πάνω την Ελληνικότητα και τον Χριστιανισμό! Ωστόσο, η  ύπαρξη κάποιων τριών «παλαβών» από  αγάπη για τον άνθρωπο, ακόμα και με τα μέτρα τα σημερινά, μας κάνει θυμόμαστε πόσο μακρινή είναι η ιστορία του ανθρωπισμού.  Αν το καταλάβουν αυτό οι καθηγητές θρησκευτικών και οι υπεύθυνοι της Παιδείας, ίσως οι τρεις και άλλοι Χριστιανοί βρουν τη θέση τους ανάμεσα στους αγωνιστές υπέρ της απελευθέρωσης του ανθρώπου. 

links

http://www.tomtb.com/2010/02/03/kepseis-aformi-3erarches-andrarrop-alsaakos/ 

http://e-theologia.blogspot.com/2012/01/blog-post_26.html 

 

Ο μετεωρισμός της εποχής μας

Εχω πάλι ένα παλιό μου τσιτάτο: 15 χρόνια πριν.. 
Τελικά η ιστορία της Χρεωκρατίας και της Πανδημίας τώρα, φαίνεται να επιβεβαιώνει ότι η βαθειά γνωριμία με "το μετέωρον" μπορεί να γίνει η πρώτη θεμελιακή σκέψη αλλά και  πολιτική πολυπράξη ενός ανθρωπιστικού πολιτικού προγράμματος .

Από την ΤΣΟΥΚΝΙΔΑ: "Ο μετεωρισμός της εποχής μας..."

Τρίτη, Απριλίου 10, 2007
Τις μέρες αυτές ηρέμησα
από πράξεις, από σκέψεις και από γεγονότα...

Όταν λοιπόν ησύχασα από τα τρέχοντα κάτι ήρθε και μου κάθισε στο μυαλό:
Πόσο μετέωροι αισθανόμαστε ο σημερινοί άνθρωποι, σε αυτόν τον κόσμο που αλλάζει τόσο γρήγορα και συνεχώς βάζει νέα δεδομένα στα υπολογιστικά του συστήματα.

Μετέωροι ανάμεσα στη λογική και τα συναισθήματα,
ανάμεσα στο γνώριμο και τη φαντασία,
ανάμεσα στην ελευθερία και την ανάγκη,
ανάμεσα στην αγάπη και την κυριαρχία
ήμασταν πάντα.

Τώρα όμως τα πράγματα έγιναν πολύ δυσκολότερα

Εσείς τι λέτε;

Μποφόρια

Φωτό του συναδέλφου Μπάμπη . Ο τόπος του ποιητή Γιάννη Ρίτσου, όταν ξεκινάνε τα μποφορια

Η θάλασσα κι η φούρια της με γιούχαραν ξανά, 

τον έρωτα με μια μπουρού θωρώντας με ν' απλώνω 

και μου' δειξαν τον τρόπο τους σηκώνοντας νοτιά... 

Δεθήκαν τα πλεούμενα, χαθήκαν τα σορόπια

στον ουρανό τ’ απόγιομα, μα και η αντηλιά.

Βαράνε φύλλα, χώματα και θρύψαλα στα μάτια 

και βρίσκομαι να περπατώ  σε λάσπες φοβικά.

Η θάλασσα κι η λύσσα της το μόλο απειλούν !

Τον φόβο τους με μια φουφού οι άνθρωποι ανάβουν,

τον Ποσειδώνα βλέπουνε στον όρμο και σκορπούν.

Χαθήκαν τα κορίτσια μας που κάθονταν στα βράχια

και φανερά κορτάριζαν με ναύτες στα πανιά .

Καπέλα, δέντρα, δώματα σηκώνονται στα άστρα 

και ο σοφός που προνοεί οπλίζεται ξανά.

Η θάλασσα κι η ζήλια της μας ρίξαν στη στεριά.

Μας πιάσανε και του ζαβού θα παίζουμε ταμπούρλο,

μη κοιμηθεί κι ο δήμιος του μας δώσει μια σπαθιά.

Απέδρασαν οι εταίρες μας που σέρνανε καράβια,  

εφοπλιστές θα γίνουμε πιστεύαμε μ’ αυτά .

Στρατοί μιλούνια έρχονται και θέλουνε χρυσάφια

και οι προφήτες στη σκιά μαντέβουνε θολά . 

 

Γλυκές αυγές σπατάλησα και σούρουπα βαριά 

σε πούντες άγριες, κοφτερές μαζί με τα γλαρόνια,

να κλαίω και να χαίρομαι για πράγματα παλιά.

Για πάρε τώρα φίλε μου ετούτα τα μποφόρια, 

να αφεθείς στον άνεμο και την αποκοτιά: 

να δεις τότε τα σχέδια κι οι δισταγμοί, σαν όρνια

να χώνονται ντροπιάρικα σε μια βαθειά σπηλιά. 

Ούτε Λέοντες, ούτε Κρέοντες... μάλλον Κλαίοντες

           Τις τελευταίες μέρες έχω κατακλειστεί και στο μεγάλο πεδίο και στο ..μικρό από πρακτικές ανθρώπων που πραγματικά είχαν τα φόντα να γίνουν "οι άνθρωποι που χρειαζόταν οι καιροί", αλλά δεν τα κατάφεραν γιατί "κόλλησαν" σε μιαν ιδέα, μια άποψη, ένα στόχο. Έναν  σκοπό που θα μπορούσε να είναι ο "κεντρικός", αλλά όχι ο μόνος, ενώ μπορούσαν να προσπαθήσουν να δοκιμάσουν και εναλλακτικές πορείες, καθώς ο σκοπός αυτός παρέμενε επί του παρόντος "σκοτεινός".  Σκέφτομαι μάλλιστα ότι και εγώ ο ίδιος έπεσα σε ένα κρίσιμο διάστημα σε τέτοια "λούμπα". Έτσι θυμήθηκα το κείμενο που είχα γράψει στο πρώτο μου Blog Tsouknida . Το έψαξα και είπα να το αναρτήσω ξανά εδώ. 

    Τους ανθρώπους αυτούς τους ξεχωρίζω από τους άλλους , που ποτέ "δεν παίρνουν χαμπάρι". Αυτούς που  δεν έχουν καν στόχους. Με αυτούς "κολλάω" κι εγώ, όπως ο Αριστοφάνης απέναντι στον Κλέωνα.  

Βέβαια- θα πει κανείς- αν δεν υπήρχε αυτό το κόλλημα, ίσως να μην υπήρχε ο ποιητής Αριστοφάνης:  Ἀχαρνῆς (425), Ἱππῆς (424)- όπου ο Κλέων  εμφανίζεται επί σκηνής ως Παφλαγόνας- Νεφέλες (423) και  Σφῆκες (422) είναι η πολιτική κριτική του Αριστοφάνη απέναντι στην δημαγωγία του Κλέωνα και των ομοίων του. Είναι γνωστό ότι ο τελευτάιος είχε μηνύσει τον ποιητή " ότι δυσφημούσε τους άρχοντες και τον αθηναϊκό λαό " , αλλά ο Αριστοφάνης αθωώθηκε....
Τέλος πάντων κάποιοι έχουν τον χρόνο για να μετανοήσουν , έτσι ώστε να τους θυμόμαστε ως Κρέοντες και όχι ως Κλέοντες.. (Με έπιασε το θεολογικό μου!). Διαβάστε το άρθρο μου προ δεκαπενταετίας:  

Σάββατο, Απριλίου 21, 2007

ΠΑΝΤΑ ΚΡΕΩΝ

Σήμερα είπα να ασχοληθώ με τους Κρέοντες, διότι βλέπω διαρκώς στην εμπειρία μου, πολιτική και κοινωνική να ευδοκιμούν τελευταία αυτές οι προσωπικότητες.

Και λέγοντας κανείς Κρέων, μπορεί να βάλει μαζί και τον Οιδίποδα, τον Οθέλο και όποια άλλη τραγική μορφή Εξουσίας, που η Δραματογραφία από τ’ αρχαία χρόνια φρόντισε να μας περιγράψει.

Όλοι αυτοί οι Ήρωες έχουν το εξής κοινό στοιχείο: Είναι ηττημένοι άνθρωποι.

Πρόσωπα έξυπνα και δυναμικά που ηττήθηκαν μέσα στην Εξουσία και δια της Εξουσίας.

Τι κι αν ο Οιδίποδας, έλυσε το περίφημο αίνιγμα της Σφίγγας. Είχε μπροστά του την τραγική αλήθεια και δεν μπορούσε να τη δει.

Όσοι προσπαθούσαν να τον συμβουλέψουν, ώστε να αποχωρήσει πιο ομαλά σε μια πιο γόνιμη μοναξιά –πάντα μια τέτοια ισχύς κρύβει πολλή μοναξιά, που άλλος την αντέχει κι άλλος όχι- ήταν εχθροί, έκαναν σκοτεινές συνομωσίες, ή ήταν απλά αφελείς.

Κι ο άλλος ο Κρέων, πεπεισμένος ότι η δική του λύση στο πρόβλημα της Πόλεως (να θανατώσει την Αντιγόνη) ήταν η μόνη δίκαιη και σωστή, δεν άκουγε ούτε τον Λαό, ούτε τους δικούς τους ανθρώπους (τον γιο του).

Μόνος, κατάμονος στην κρίση του. «Είμαι αυτός που αποφασίζει κι εγώ έτσι αποφάσισα..» σκεφτόταν.

Κι ο άλλος, έπρεπε να σκοτώσει πρώτα την γυναίκα του, για να αναφωνήσει:

«Αχ, έπρεπε να σε είχα ακούσει!»

Σε εκείνες τις εποχές, αν δεν ήθελαν να ακούν, σκότωναν. Βλέπετε δεν είχε έρθει ακόμα ο Γκέμπελς, για να μας μάθει την δύναμη της προπαγάνδας. Να μην μπορεί να γίνει διάλογος δηλαδή, φιμώνοντας ηθικά, όποιον πάει ν’ αρχίσει την κουβέντα.

«Κατηγορείτε, κατηγορείτε, κάτι πάντα θα μείνει», έλεγε ο γκαουλάϊτερ στους Ναζήδες.

Κι έτσι κάποια έσχατη, τραγική στιγμή άκουγαν.

Κι έλεγαν «Ήμουν τυφλός, στα μάτια, στ΄ αφτιά και στο μυαλό».

Κι έτσι διέσωζαν την υστεροφημία τους. Ότι ήταν δηλαδή, καλοί και δίκαιοι άρχοντες, που κάποιο ξαστόχημα του μυαλού τους νίκησε.

Γιατί αυτή είναι και η έννοια της αμαρτίας σε τέτοιες πράξεις, η αρχαιοελληνική, δηλαδή το ξαστόχημα του νου, που βέβαια μετά πρέπει να έχεις σθένος και προσωπική καλλιέργεια για να το αντέξεις.

Και οι άνθρωποι αυτοί ήταν τραγικοί και όχι κωμικοί ήρωες, γιατί είχαν τέτοια καλλιέργεια.

Οι κωμικοί ήταν κάτι δικτατορίσκοι του συρμού, που άφηναν απομνημονεύματα, όπου για όλα έφταιγαν οι άλλοι που δεν είχαν Ηθική (Χριστιανική ή άλλη), ή ήταν βλάκες που δεν μπορούσαν να καταλάβουν το μεγαλείο της στρατηγικής και τακτικής τους.

Και βέβαια όσα λέγανε δεν είχανε νόημα γιατί δεν ήταν άνθρωποι ούτε Ηθικοί, ούτε Πολιτικοί.

ΝΟΜΙΖΑΝ ότι ήταν Λέοντες, αλλά τελικά ούτε Κρέοντες κατόρθωσαν να υπάρξουν...

Πηγή: http://tsouknida.blogspot.com/2007/04/blog-post_21.html